22/03/2013 00:00
Xem với cỡ chữ

TÌNH HUỐNG PHÁP LÝ SỐ 6

(Đăng số 74 - tháng 8/2012)
Nhà máy Chế biến mủ cao su tại tỉnh Đ được Công ty M thế chấp cho Chi nhánh Ngân hàng L đảm bảo cho Hợp đồng tín dụng đầu tư, nhưng trong Hợp đồng bảo đảm tài sản, hai Bên có thỏa thuận bảo đảm nghĩa vụ trả cho các khoản nợ khác (nếu có). Hợp đồng thế chấp tài sản đã được đăng ký giao dịch bảo đảm.
Sau hai năm, các Hợp đồng nói trên vẫn còn hiệu lực và Giám đốc Công ty M bị khởi tố, bắt tạm giam. Cơ quan Điều tra ra quyết định kê biên nhà máy, khi kê biên không có đại diện Chi nhánh Ngân hàng L chứng kiến.
Hỏi: Cơ quan Điều tra kê biên như vậy đúng hay sai, tại sao?
Sau khi kê biên, Chi nhánh Ngân hàng L có văn bản gửi Cơ quan Điều tra nói rằng Nhà máy đó là tài sản thế chấp được giao dịch hợp pháp trước khi Giám đốc Công ty M phạm tội, bị bắt và lúc đó, đã phát sinh nợ quá hạn nên đề nghị cho hủy bỏ lệnh kê biên để xử lý thu hồi nợ vay.
Hơn 1 năm sau, Cơ quan Điều tra mới có quyết định hủy bỏ lệnh kê biên, giao nhà máy cho Chi nhánh L quản lý và xử lý thu hồi nợ tín dụng đầu tư, số tiền còn lại phong tỏa để giải quyết trả cho các Bên bị hại trong vụ án. Chi Nhánh Ngân hàng L không đồng ý nhận vì cho rằng khi kê biên không có sự chứng kiến nên không có cơ sở để nhận, nếu nhận thì  phải tiến hành kiểm kê, xác định hiện trạng tài sản.
Ai đúng, ai sai trong trường hợp trên? Tại sao?
 
GIẢI ĐÁP TÌNH HUỐNG PHÁP LÝ SỐ 6
Câu 1: 
Theo quy định tại Điều 3 Pháp lệnh về tổ chức điều tra hình sự năm 2004 thì: “Cơ quan Điều tra tiến hành điều tra tất cả các tội phạm, áp dụng mọi biện pháp do Bộ luật tố tụng hình sự quy định để xác định tội phạm và người đã thực hiện hành vi phạm tội…”, trong đó có biện pháp kê biên tài sản.
Điều 146 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2003 quy định những người có thẩm quyền ra lệnh bắt bị can, bị cáo để tạm giam có quyền ra lệnh kê biên tài sản và khi xét thấy việc kê biên không còn cần thiết thì họ phải kịp thời ra quyết định hủy bỏ lệnh kê biên. Như vậy, trong trường hợp này, nếu khi thực hiện nhiệm vụ (khởi tố, bắt tạm giam Giám đốc Công ty M), cơ quan Điều tra ra quyết định kê biên nhà máy của công ty M nhằm ngăn chặn việc đương sự có thể tẩu tán tài sản, khi cơ quan này bước đầu mới xác định nhà máy thuộc sở hữu của Công ty M, chưa biết nhà máy đã thế chấp cho Chi nhánh Ngân hàng L, thì việc làm của Cơ quan Điều tra là đúng quy định pháp luật.
Tuy nhiên, nếu Cơ quan điều tra biết Nhà máy của Công ty M đã được thế chấp hợp pháp cho Chi nhánh Ngân hàng L mà vẫn tiến hành kê biên thì việc kê biên này là trái với quy định tại khoản 4 Điều 4 Nghị định 163/2006/NĐ-CP ngày 29/12/2006 của Chính phủ về giao dịch bảo đảm: “Trong trường hợp giao dịch bảo đảm được giao kết hợp pháp và có giá trị pháp lý đối với người thứ ba thì Toà án, cơ quan nhà nước có thẩm quyền khác không được kê biên tài sản bảo đảm để thực hiện nghĩa vụ khác của bên bảo đảm…”.
Câu 2:
Về việc Chi nhánh L gửi văn bản đề nghị hủy bỏ lệnh kê biên để xử lý tài sản nêu trên nhưng sau hơn 1 năm, Cơ quan điều tra mới có quyết định là quá chậm, bởi vì, theo khoản 1 mục I Thông tư 06/1998/TTLT/TANDTC-VKSNDTC-BTC-BTP ngày 24/10/1998 của TAND tối cao, VKSND tối cao, Bộ Công An, Bộ Tài chính, Bộ Tư pháp hướng dẫn về xử lý tài sản bị kê biên trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử vụ án hình sự thì: “Đối với tài sản không phải là vật chứng, thì cơ quan tiến hành tố tụng không được thu giữ, tạm giữ; nếu đã thu giữ, tạm giữ thì cơ quan đang thụ lý, giải quyết vụ án phải trả lại ngay cho chủ sở hữu hoặc người quản lý hợp pháp các tài sản đó”. 
Riêng việc giao nhà máy cho Chi nhánh L quản lý và xử lý thu hồi nợ tín dụng đầu tư thì phải xem xét, giải quyết theo một trong hai trường hợp:
- Trường hợp 1: Nếu Hợp đồng thế chấp giữa Chi nhánh L và Công ty M có thỏa thuận về việc giao Nhà máy cho Chi nhánh L quản lý, xử lý thu hồi nợ khi Công ty M không trả được nợ theo Hợp đồng tín dụng đã ký thì việc Cơ quan điều tra giao tài sản cho Chi nhánh L để quản lý, xử lý là đúng quy định, Chi nhánh L không đồng ý nhận với lý do khi kê biên không chứng kiến là chưa phù hợp. Tuy nhiên, Chi nhánh L được quyền yêu cầu kiểm kê, xác định hiện trạng tài sản, mô tả chi tiết về tài sản. Không thỏa mãn điều kiện trên thì có quyền từ chối vì việc nhận tài sản đó không rõ ràng, cụ thể, có thể gây khó khăn, thiệt hại cho Chi nhánh sau này.
- Trường hợp 2: Nếu Hợp đồng thế chấp giữa Chi nhánh L và Công ty M không có thỏa thuận về việc giao Nhà máy cho Chi nhánh L quản lý, xử lý mà giao cho bên thứ 3 (có thể là một trong các chủ nợ khác của Công ty M) thì việc Cơ quan điều tra giao nhà máy cho Chi nhánh L quản lý, xử lý là chưa phù hợp. Chi nhánh L cần căn cứ nội dung Hợp đồng thế chấp để có văn bản thông báo cho Cơ quan điều tra biết về người có trách nhiệm quản lý, thẩm quyền xử lý tài sản, đồng thời phối hợp với những người này trong quá trình tiếp nhận, xử lý tài sản để thu hồi nợ. Ngoài ra, nếu tài sản trên đảm bảo cho tất cả các khoản nợ thì không chỉ thu nợ Tín dụng đầu tư như ý kiến của Cơ quan điều tra mà phải thu cả các khoản nợ khác (nếu có) tại Chi nhánh, nếu Hợp đồng thế chấp nhà máy có thỏa thuận đảm bảo cho các khoản nợ vay của Công ty M tại Chi nhánh.
Tìm theo ngày :

Khách online:1025
Lượt truy cập: 12747472